Iod là một vi chất tự nhiên rất cần thiết đối với sự phát triển cơ thể con người. Nhưng cơ thể chúng ta không thể tự tổng hợp được chúng nên cần phải bổ sung từ nguồn thức ăn bên ngoài. Tuy nhiên, nguồn cung cấp chính và chủ yếu cho con người là thông qua muối iod.
Iod là nguyên liệu để tuyến giáp tổng hợp các hormone (thyroxin) điều chỉnh quá trình phát triển của hệ thần kinh trung ương, phát triển hệ sinh dục, các bộ phận trong cơ thể; giúp kiểm soát quá trình tăng trưởng, chữa lành các tế bào bị hư tổn và hỗ trợ quá trình trao đổi chất.
Ngoài ra, Iod còn có vai trò trong việc chuyển hóa beta - caroten thành vitamin A, tổng hợp protein hay hấp thụ đường trong ruột non. Khi thiếu Iot, việc sản xuất thyroxin bị giảm sút, tuyến giáp phải hoạt động bù dưới sự kích thích của hormone tuyến yên nên phì to dần. Tuy nhiên, nếu thiếu I-ốt quá trầm trọng thì có thể gây thiểu năng tuyến giáp. Vấn đề nghiêm trọng nhất của thiếu I-ốt là ảnh hưởng tới sự phát triển của thai nhi.
Những người có nguy cơ thiếu iot cao nhất bao gồm:
-
Phụ nữ mang thai.
-
Những người ăn chay.
-
Những người không sử dụng muối iot.
-
Những người sống ở các khu vực thiếu nguồn iot như Nam Á, Đông Nam Á, New Zealand và một số nước châu Á.
Nguy cơ sức khỏe khi cơ thể bị thiếu iot:
1. Thiếu iod gây tăng cân bất ngờ. Không có đủ iod, tuyến giáp sẽ không sản xuất đủ các hormone tuyến giáp giúp kiểm soát tốc độ trao đổi chất. Khi nồng độ hormone tuyến giáp thấp, cơ thể sẽ đốt cháy ít calo hơn khi nghỉ ngơi. Điều này có nghĩa là calo từ thực phẩm bạn ăn sẽ được lưu trữ dưới dạng chất béo nhiều hơn.
2. Thiếu iot khiến bạn mệt mỏi.Một số nghiên cứu đã phát hiện ra rằng gần 80% những người có nồng độ hormone tuyến giáp thấp do thiếu iot cảm thấy mệt mỏi và uể oải. Nguyên nhân của tình trạng này là khi nồng độ hormone tuyến giáp thấp, cơ thể không thể tạo ra nhiều năng lượng nên bạn sẽ cảm thấy mệt mỏi và mất sức.
3. Thiếu iod dẫn đến rụng tóc. Khi nồng độ hormone tuyến giáp thấp, nang lông có thể ngừng tái tạo dẫn đến tình trạng rụng tóc. Một nghiên cứu ở 700 người cho thấy 30% những người có lượng hormone tuyến giáp thấp bị rụng tóc.
4. Thiếu iod khiến da bị khô. Da khô và bong tróc là dấu hiệu nhiều người bị thiếu iot thường gặp. Hormone tuyến giáp giúp các tế bào da tái tạo nên khi nồng độ hormone tuyến giáp thấp, da sẽ không được tái tạo thường xuyên và dễ bị khô cũng như bong tróc.
Ngoài ra, hormone tuyến giáp còn giúp cơ thể điều tiết mồ hôi. Những người có nồng độ hormone tuyến giáp thấp thường đổ mồ hôi ít hơn những người có nồng độ hormone tuyến giáp bình thường. Việc không tiết mồ hôi do thiếu iod có thể khiến da khô và bong tróc.
5. Thiếu iod khiến bạn dễ lạnh. Triệu chứng dễ bị lạnh cũng rất thường thấy khi cơ thể thiếu iod. Khi bị thiếu iot, nồng độ hormone tuyến giáp sẽ giảm mạnh và tốc độ trao đổi chất cũng giảm. Điều này có nghĩa là cơ thể sẽ tạo ra ít nhiệt hơn và bạn sẽ dễ bị lạnh hơn.
Ngoài ra, hormone tuyến giáp giúp tăng cường hoạt động của chất béo nâu (Gồm những giọt nhỏ chất béo và một số lượng lớn ty thể có chứa sắt. Vì có chất sắt cùng với rất nhiều mạch máu khiến mỡ có màu nâu. Khi được kích hoạt, mỡ nâu đốt cháy mỡ trắng sinh ra năng lượng). Nồng độ hormone tuyến giáp thấp do thiếu i-ốt có thể khiến loại chất béo này không tạo nhiệt hiệu quả và khiến nhiệt độ cơ thể người bệnh thấp.
6. Thiếu iot khiến nhịp tim thay đổi. Nhịp tim có thể bị ảnh hưởng bởi lượng iot trong cơ thể. Khi cơ thể thiếu iot, tim bạn sẽ đập chậm hơn bình thường. Đặc biệt, tình trạng thiếu iốt nghiêm trọng sẽ làm nhịp tim chậm bất thường khiến bạn cảm thấy mệt mỏi, chóng mặt và có thể ngất.
7. Thiếu iod ảnh hưởng đến trí nhớ. Hormone tuyến giáp giúp não tăng trưởng và phát triển nên việc thiếu iot để thúc đẩy quá trình tạo hormone này có thể ảnh hưởng tới não. Một số nghiên cứu đã phát hiện ra rằng phần não kiểm soát trí nhớ dài hạn có tên hồi hải mã nhỏ hơn ở những người có nồng độ hormone tuyến giáp thấp.
8. Thiếu iot ảnh hưởng tới thai kỳ. Phụ nữ mang thai có nguy cơ thiếu iod cao do họ không những cần đáp ứng nhu cầu iot hàng ngày của chính mình mà còn phải đáp ứng nhu cầu của em bé trong bụng. Nhu cầu iot cũng tiếp tục tăng cao trong suốt thời kỳ cho con bú vì trẻ sơ sinh nhận iot qua sữa mẹ.
Việc không tiêu thụ đủ iot trong thời kỳ mang thai và cho con bú có thể gây ảnh hưởng xấu lên cả mẹ và bé. Người mẹ có thể gặp các triệu chứng của tuyến giáp hoạt động kém như bướu cổ, mệt mỏi và lạnh. Trẻ sơ sinh thì có thể chậm phát triển thể chất và trí não. Hơn nữa, tình trạng thiếu i-ốt nghiêm trọng khi đang mang thai có thể làm tăng nguy cơ thai chết lưu.
9. Thiếu iod ảnh hưởng kinh nguyệt. Triệu chứng kinh nguyệt ra quá nhiều và không đều có thể xuất hiện do thiếu iot dẫn đến thiếu hormone tuyến giáp. Một nghiên cứu cho biết đến 68% phụ nữ có nồng độ hormone tuyến giáp thấp có chu kỳ kinh nguyệt không đều, trong khi chỉ có 12% phụ nữ khỏe mạnh gặp tình trạng này. Nghiên cứu cũng cho thấy những phụ nữ có lượng hormone tuyến giáp thấp có chu kỳ kinh nguyệt ngắn hơn và ra máu nhiều hơn.
10. Thiếu iod gây bệnh bướu cổ. Bướu cổ là hậu quả phổ biến nhất của tình trạng thiếu iod. Triệu chứng của bệnh này là phần trước của cổ sưng lên do tuyến giáp phát triển quá lớn.
Nếu cơ thể thiếu iot, tuyến giáp sẽ không thể sản xuất đủ hormone và phải làm việc nhiều hơn để có thể bù đắp lượng hormone bị thiếu. Điều này sẽ khiến các tế bào to lên và gây bướu cổ. Bệnh bướu cổ không được điều trị trong nhiều năm có thể gây tổn thương tuyến giáp vĩnh viễn./.