Đau thắt ngực thường là triệu chứng điển hình và cũng là đặc trưng nhất của bệnh mạch vành. Tuy nhiên, nó cũng là dấu hiệu cảnh báo một biến chứng đặc biệt nguy hiểm đe dọa tính mạng người bệnh đó là nhồi máu cơ tim.
Xử trí đúng cách trong cơn đau thắt ngực sẽ giúp người bệnh phục hồi nhanh chóng hơn và hạn chế được những nguy hiểm có thể xảy ra nếu cơn nhồi máu cơ tim xuất hiện.
1. Biểu hiện lâm sàng của cơn đau thắt ngực
Vị trí đau thường sau xương ức, đột ngột làm bệnh nhân đang gắng sức phải ngừng lại ngay. Bệnh nhân có cảm giác tức ngực như có gì bóp, có gì đè chẹn sau xương ức hoặc phía bên quả tim. Hoặc đau lan lên hai vai, lên hai bên quai hàm dưới ra phía trong tay trái, lên cổ. Trường hợp không điển hình, cơn đau xuất hiện bên phải, ở vùng thượng vị mà có khi nhầm là cơn đau dạ dày cấp. Cũng có khi đau ở bả vai, cổ tay và cổ.
Tính chất đau có khi như dao đâm hoặc trái lại không đau mà chỉ có cảm giác tức ngực, khó thở, nghẹn thở, có vật gì chèn ép ở cổ, bỏng rát ở trước tim, hướng lan cũng khác, có khi xuống thượng vị hoặc ra sau lưng.
Người bệnh bồn chồn, hốt hoảng, lo sợ có cảm giác sắp chết đến nơi không dám cử động vì sợ cơn đau dữ dội thêm. Thời gian đau kéo dài từ vài giây đến 10, 15 phút.Nếu cơn đau kéo dài hơn nửa giờ phải coi chừng có thể bị nhồi máu cơ tim.
Cơn đau khỏi rất nhanh, bệnh nhân có thể đi lại được bình thường nhưng nếu bệnh nhân gắng sức nữa cơn đau lại tái phát.
2. Các bước xử trí khi bị đau thắt ngực
Khi nhận thấy những dấu hiệu của cơn đau thắt ngực người bệnh cần làm:
- Dừng ngay các hoạt động đang thực hiện, ngồi xuống nghỉ ngơi và cố gắng giữ bình tĩnh, tâm lý thoải mái bởi điều này sẽ khiến tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn, cơn đau thường sẽ tự qua đi trong vài phút. Bạn nên gọi người nhà ở bên cạnh để có thể trợ giúp khi cần thiết.
- Nếu bạn đang nằm thì hãy cố gắng chuyển sang tư thế nửa nằm nửa ngồi, hít thở thật sâu. Điều này có thể làm giảm cảm giác đau và giảm căng thẳng, lo âu.
- Dùng thuốc giãn mạch (nếu được bác sỹ kê đơn), thường là Nitroglycerin dạng viên đặt dưới lưỡi hoặc dạng phun sương. Đối với dạng viên đặt thì cần để dưới lưới hoặc giữa má và lợi (nướu), ngậm chứ không được nuốt ngay viên thuốc. Đối với dạng phun sương thì người bệnh xịt vào trên hoặc dưới lưỡi chứ không hít hay nuốt thuốc.
Khi sử dụng thuốc người bệnh nên ngồi hoặc nằm tựa lưng vào chăn hoặc gối mềm, sau 5 phút dùng thuốc hoặc nghỉ ngơi không đỡ thì dùng tiếp liều thứ 2, nếu sau 3 lần dùng thuốc không đỡ hãy gọi cấp cứu ngay.
Người bệnh cũng nên lưu ý rằng, không được hút thuốc lá, ăn, uống trong khoảng 5 – 10 phút sau khi dùng Nitroglycerin ngay cả khi cơn đau thắt ngực đã qua đi. Thay vào đó là hãy nghỉ ngơi tại chỗ để cải thiện lưu lượng tuần hoàn máu qua tim.
Nếu có hút thuốc lá thì tốt nhất là bạn nên ngừng tuyệt đối bởi nó là một trong những nguyên nhân chính gây co thắt động mạch vành, khiến cơn đau thắt ngực dễ tái phát, nguy hiểm đến tính mạng.