Đối với nhiều phụ nữ, nghén là tình trạng rất phổ biến trong thai kỳ với các triệu chứng như: buồn nôn, nôn ói, mệt mỏi, ăn uống kém ngon miệng, giảm cân, mất nước… Nghén thường xảy ra vào trước tuần thai thứ 9 và kết thúc trước tuần 12 - 14. Tuy nhiên, cũng có một số trường hợp nghén kéo dài qua vài tháng và có thể suốt thai kỳ.
1. Nghén có ảnh hưởng đến thai nhi ?
Nghén thường không ảnh hưởng đến thai nhi và không cho thấy là em bé bị nguy hiểm. Ngược lại nghén cho thấy thai đang phát triển tốt, bánh nhau tăng tiết một số nội tiết tố như BhCG, estrogen vào máu mẹ và làm mẹ bị nghén. Một vài nghiên cứu cho thấy những mẹ bị nghén trong thai kỳ có tỷ lệ sẩy thai thấp hơn người không nghén. Tuy nhiên, nếu mẹ bị nghén quá nhiều và bị sụt cân thì có thể làm bé bị nhẹ cân lúc sanh. Khi người mẹ nghén nặng cần đi khám và điều trị để giảm nôn ói, bồi hoàn nước và điện giải. Một số trường hợp mẹ đang nghén bỗng đột ngột hết nghén thì mẹ nên đi khám lại để kiểm tra tình trạng thai.
2. Một số yếu tố làm tăng nguy cơ nghén nặng:
- Mang đa thai (song thai, tam thai…)
- Thai kỳ trước cũng bị nghén (có thể nặng hoặc nhẹ)
- Có mẹ hoặc chị em gái bị nghén nặng
- Tiền sử bị chóng mặt khi thay đổi tư thế
- Mang thai là con gái
- Ngoài nghén do thai thì nôn và buồn nôn còn có thể do một số nguyên nhân khác như: viêm dạ dày trá tràng, ngộ độc thực phẩm, bệnh tuyến giáp, bệnh túi mật…Cần đi khám ngay khi người mẹ bị nôn, buồn nôn sau tuần thai thứ 9, nôn và buồn nôn kèm một trong các triệu chứng: đau bụng, sốt, đau đầu…
3. Một số biện pháp giảm các triệu chứng của nghén:
- Một số nghiên cứu cho thấy uống vitamine 3 tháng trước thụ thai có thể làm giảm tần suất và độ nặng của nghén.
- Không được ăn quá no hay để quá đói, người mẹ nên chia nhỏ cữ ăn thành nhiều bữa thay vì chỉ ăn 3 cữ chính. Thêm vào đó có thể ăn thêm các bữa nhở vào xế trưa, xế chiều, tối trước khi ngủ. Thử ăn vài cái bánh bích quy, snack vào buổi sáng khi vừa ngủ dậy để trung hòa acid dạ dày sau một đêm ngủ dài.
- Tránh các loại mùi gây khó chịu có thể khởi phát cảm giác buồn nôn như mùi nước hoa, nước xịt phòng, nước tẩy rửa, mùi tỏi, cà phê… Mở cửa sổ để phòng thông thoáng và tránh nơi ngột ngạt.
- Tránh các thức ăn nhiều dầu mỡ, thức ăn quá ngọt, nặng mùi…
- Thử các thức ăn đơn giản, dễ tiêu hóa, không mùi, không dầu mỡ, khô như chuối, cơm, bánh mì, mỳ ý, khoai tây, ngũ cốc… Các loại thực phẩm mát lạnh như sa lát, sữa chua, trái cây hoặc súp lạnh cũng giúp ích cho hệ tiêu hóa trong thai kỳ.
- Viên sắt có thể gây kích thích dạ dày và tăng cảm giác buồn nôn. Do đó mẹ có thể ngưng sắt trong giai đoạn nghén nhiều và bắt đầu uống lại khi nghén giảm đi. Đừng quên vẫn tiếp tục uống viên acid folic đơn thuần trong giai đoạn này.
- Thử ngậm gừng tươi, mứt gừng, kẹo gừng, trà gừng
- Uống nhiều nước. Các loại nước lạnh, chua, có mùi dễ chịu như nước chanh, nước cam, bạc hà, trà xanh…có thể làm mẹ dễ chịu hơn. Nên uống nước 30 phút trước và sau khi ăn thức ăn đặc để tránh làm dạ dày quá đầy sau ăn.