Trẻ đẻ non là những trẻ ra đời khi tuổi thai chưa đầy 37 tuần lễ, tính từ ngày đầu tiên của kỳ kinh cuối cùng bất kể trọng lượng trẻ sinh ra là bao nhiêu (thường cân nặng dưới 2.500g).
Do sinh non nên các cơ quan chưa được hoàn thiện vì vậy ở trẻ non tháng có nhiều nguy cơ về bệnh tật và biến chứng. Vì vậy, việc xây dựng chế độ ăn dành cho trẻ sinh non cũng vô cùng quan trọng.
1. Những rắc rối thường gặp tại hệ tiêu hóa
- Nôn trớ
Cha mẹ cần học cách phân biệt nôn trớ, đa phần là bình thường, và trào ngược dạ dày- thực quản, có thể nguy hiểm hơn. Trào ngược là hiện tượng bình thường ở trẻ sơ sinh và trẻ đẻ non. Rất nhiều trẻ bị trào ngược vẫn khỏe mạnh và tăng trưởng bình thường.
Tuy nhiên, nếu trào ngược đi kèm các dấu hiệu nặng như ngừng thở, thở khò khè, suy hô hấp, hoặc khiến trẻ đau đớn hay không tăng cân thì cần đưa bé đi khám bác sĩ.
Thông thường, hiện tượng trào ngược sẽ tự mất đi khi bé được 6 tháng tuổi. Sau 6 tháng bé đã lớn hơn, bắt đầu ăn đồ ăn đặc và dành nhiều thời gian ở tư thế thẳng đứng hơn, vì vậy trào ngược sẽ được hạn chế.
- Táo bón
Táo bón cũng là rắc rối thường gặp ở trẻ sinh non. Việc bé vài ngày không đại tiện có thể khiến cha mẹ lo lắng nhưng không phải chuyện quá đặc biệt. Nếu ngoài triệu chứng táo bón, trẻ còn có rối loạn khác ở hệ tiêu hóa hoặc ăn uống kém thì vấn đề có thể nghiêm trọng hơn. Cần đi khám bác sĩ nếu bé táo bón thường xuyên và kéo dài.
2. Làm sao biết bé đã bú đủ
Nhiều khi cha mẹ rất băn khoăn không biết con mình ăn có đủ không. Trong 2 tuần đầu, phụ huynh có thể yên tâm là con đã bú đủ nếu bé đại tiện mỗi ngày 3-4 lần bãi đủ lớn, tiểu tiện từ 6 lần trở lên và có vẻ no nê sau mỗi cữ bú. Vào cuối tuần thứ 2, bé sẽ đại tiện ít lần hơn.
3. Bổ sung vitamin và sắt
Sữa mẹ cung cấp đầy đủ các vitamin và khoáng chất cần thiết cho trẻ, ngoại trừ vitamin D và fluor. Tất cả trẻ bú mẹ cần uống vitamin D và từ 6 tháng trở đi, bé cần được bổ sung fluor để phòng sâu răng.
Ngoài sữa mẹ và sữa công thức, trẻ sinh non cần được bổ sung dinh dưỡng nhiều hơn so với trẻ sinh đủ tháng. Thông thường, các bé cần được uống thêm sắt và vitamin. Sắt được khuyến cáo sử dụng trong 1 năm và không uống cùng với sữa.
Trẻ sinh non thường bị thiếu máu thiếu sắt, cha mẹ cần học cách nhận biết các biểu hiện của bệnh:
+ Da nhợt nhạt
+ Ngủ nhiều
+ Hay bị mệt khi bú
+ Thở nhanh và tim đập nhanh khi nghỉ ngơi
Tuy nhiên, cần nhớ rằng các biểu hiện này không đặc hiệu cho thiếu máu thiếu sắt và có thể gặp trong những bệnh lý khác.
4. Tránh bổ sung sữa công thức
4-6 tuần đầu sau sinh là giai đoạn quan trọng nhất để tạo dựng nguồn sữa mẹ. Cố gắng không cho bé ăn thêm sữa ngoài trong thời gian này. Cho bé sinh non bú là điều không dễ dàng nhưng các mẹ thường có thể bắt đầu cho con bú vài ngày hay vài tuần sau khi sinh. Hãy tư vấn bác sĩ nếu bé không tăng cân tốt. Sau 6 tuần cho con bú, khi nguồn sữa mẹ đã ổn định, bạn có thể cho bé bú sữa mẹ vắt vào chai hay bú sữa công thức để con làm quen với việc bú bình.