Chợ Thủ Dầu Một xưa | Thuyết minh

Chợ Thủ Dầu Một có vị trí thuận lợi cho việc mua bán trao đổi hàng hóa trên bờ lẫn trên sông, Chợ nằm kế sông Sài Gòn nên có thể vận chuyển hàng hóa từ tàu vào chợ phía Bắc giáp với đường Nguyễn Thái Học, phía Nam giáp đường Bạch Đằng, phía Tây giáp đường Đoàn Trần Nghiệp, Đông giáp đường Trần Hưng Đạo.

Chợ Thủ Dầu Một - Di tích lịch sử từ thời xa xưa

Giá trị lịch sử của chợ Thủ Dầu Một

Theo những di tích lịch sử còn ghi chép lại chợ Thủ Dầu Một khi bắt đầu hình thành có tên là chợ Phú Cường, đầu thế kỷ XVII Vùng đất Phú Cường là đất quanh và rừng rậm được đánh dấu nổi bật là những rừng dầu cổ thụ vụ trực thuộc khu vực Chánh Nghĩa bây giờ, giờ vùng ven sông Sài Gòn Lúc này chỉ là những bãi lầy ngập nước, nhìn về phía Nam là những mái nhà ngói nói lấp ló trong những tán cây xanh, trong những con rạch nhỏ là những chiếc thuyền buồm .

Khi Nguyễn Hữu Kính vào kinh lược đất Gia Định năm 1698. Khu vực Phú Cường ngày nay, cư dân hội tụ có phần muộn hơn so với Lái Thiêu, Thị Tính nhưng lại tập trung đông và nhanh hơn do vị trí hình thành lỵ sở của tổng Bình Điền, huyện Bình An thuộc tỉnh Biên Hòa lúc đó.

Địa danh Phú Cường xuất hiện vào khoảng năm 1838 (Đời Vua Minh Mệnh thứ XVIII) cùng với sự thay đổi nhiều tên tổng và thôn của huyện Bình An. Vì vậy, tên gọi chợ Phú Cường cũng có thể được phôi thai trong khoảng thời gian này. Chợ Phú Cường, trong lịch sử hình thành muộn hơn so với một số chợ của huyện Bình An như chợ Tân Hoa, chợ Thị Tính, chợ Bình Nhâm Thượng.

Phần “Thị Điểm” (Chợ Quán) của sách Đại Nam Nhất Thống Chí - bộ sách địa lý được biên soạn trong khoảng thời gian từ 1864 -1875, đã nói đến tên chợ Phú Cường: “Chợ Phú Cường ở thôn Phú Cường, huyện Bình An tục danh gọi là chợ Thủ Dầu Miệt (hay Dầu Một) ở bên lỵ sở huyện, xe cọ ghe thuyền tấp nập đông đảo”. Đến năn 1889, trên địa bàn huyện Bình An, tỉnh Thủ Dầu Một được thành lập, chợ Phú Cường trở thành chợ tỉnh Thủ Dầu Một. Từ đó, tên chợ Thủ hoặc Thủ Dầu Một lại được nhắc nhiều đến trong dân gian và cả trong thơ ca sách báo.

“Chiều chiều mượn ngựa ông Đô

Mượn ba chú lính đưa cô tôi về

Đưa về chợ Thủ bán hủ bán ve,

Bán bộ đồ chè bán cối đâm tiêu…”

Trước khi người Pháp xâm chiếm đồn binh Thủ Dầu Một năm 1861, thì chợ Phú Cường đã là nơi buôn bán sầm uất, nhiều xe cộ, ghe thuyền quy tụ về trao đổi buôn bán hàng hóa.

Sau khi người Pháp chiếm Nam Kỳ lục tỉnh. Trong đó, có tỉnh Biên Hòa (huyện Bình An thuộc tỉnh Biên Hòa), người Pháp đã tiến hành phục hồi và biến đổi hoàn toàn chợ Phú Cường với cổng lát đá và đắp đường cao bên trong. Theo “địa phương chí Bình Dương” viết vào năm 1888, nhà cầm quyền Pháp cho lấp con rạch Phú Cường ăn thông với sông Sài Gòn và đã hoàn thành công việc này vào năm 1890.

Đến năm 1935, người Pháp nhận thấy việc đầu tư vào chợ có lợi lớn, họ đã tiến hành phục hồi và biến đổi hoàn toàn chợ Phú Cường mô phỏng theo kiểu các ngôi chợ xưa ở Pháp có cấu trúc gần giống chợ Nam Vang (Campuchia) và chợ Bến Thành (Sài Gòn). Điểm đặc biệt của mô hình trên là họ vẫn tôn trọng, giữ nguyên vị trí cũ. Năm 1938, chợ Thủ được khánh thành với mô hình mới, kiến trúc phóng khoáng, trang nhã, vào thời đó và có lợi thế hơn nhiều nơi khác.

Chợ được phân thành bảy khu lớn nhỏ và được xây dựng theo kiểu hình chữ nhật gồm ba căn nhà tách biệt nhau. Từ đường Trần Hưng Đạo đi vào, ta bắt gặp căn nhà dài một lầu, một trệt nhà còn gọi là (khu Thương Xá) xây dựng và bố trí phân theo từng phân khu nhỏ dân gian vẫn thường gọi là “sạp chợ” để bày bán các mặt hàng hóa. Sau khu Thương Xá là căn nhà ngang (khu ăn uống), xây dựng giữa khu Thương Xá và khu Đồng hồ, được bài trí thành ba gian chính để phục vụ việc ăn uống. Phía sau là căn nhà dài – nhà dãy chợ (hay khu chợ Đồng Hồ) cũng được xây xựng và bài trí theo từng phân khu nhỏ kể cả ngay dưới chân Tháp Đồng Hồ chợ.

Nhà dãy chợ là căn đầu tiên thực dân Pháp xây dựng vào năm 1935, với lối kiến trúc tạo dáng hình con tàu mà đỉnh tháp là chiếc đồng hồ nặng về mô típ Châu Âu, do ông Bonnemain kiến trúc sư người Pháp thiết kế và khánh thành năm 1938. Dãy nhà xây dựng theo kiến trúc nhà dài, có diện tích 2.590m2, có hai mái chia thành hai tầng, chiều cao từ nền đến đỉnh là 10.3m. Nhà có ý nghĩa rất quan trọng trong việc hình thành và phát triển của chợ Thủ.

Chợ thủ dầu một trước năm 1975

Tháp Đồng hồ chợ được xây dựng theo kiểu hình lục giác gắn liền với nhà dãy chợ, có chiều cao 23.72m, gồm bốn lầu. Lầu trệt từ nền tới trần có chiều cao 6,5m được đổ bằng bê tông, cốt thép, có bậc thang lên xuống làm bằng sắt và được gắn ở phía trong của tháp. Ngoài lát đá và ghép gạch bông ở mặt phía Đông và Tây của tháp.

Từ lầu hai trở lên tháp được đắp đường cao bên trong thành tám cột trụ ở các cạnh hình lục giác. Tháp được xây dựng theo kiểu tam cấp càng lên cao càng thu hẹp. Lên đến lầu ba tháp được đổ tấm đan bê tông và xây cao chừng một mét để làm nền cho mặt đồng hồ cũng là nơi để gắn Đồng hồ. Trên nền của mặt đồng hồ được làm bằng nền màu trắng, con số màu xanh và kim chỉ đồng hồ được sơn màu đen. Trên đồng hồ được đổ bốn tấm đan bê tông gắn phía trên đồng hồ để che nắng mưa.

Trên đỉnh tháp được gắn 4 chiếc đồng hồ. Chính từ những chiếc đồng hồ được bố trí theo Đông - Tây - Nam - Bắc, đã tạo nên một dấu ấn đặc sắc, hình thành tình cảm quên thuộc, sâu sắc của người dân Bình Dương.

Hình ảnh tháp chợ Đồng hồ là nhịp sống trái tim và là biểu tượng đã trải bao lần thịnh suy trong lịch sử hình thành và phát triển của vùng đất này.

Chợ Thủ Dầu Một luôn giữ vị trí là một trung tâm thương mại tiêu biểu của Bình Dương, đồng thời cũng là nơi chứng kiến nhiều sự kiện lịch sử trọng đại trong công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc. Cũng chính vì thế, chợ Bình Dương không chỉ là nơi mua bán mà còn là một biểu trưng văn hóa gắn liền với lịch sử phát triển của Bình Dương và Nam Bộ.

Chợ Thủ Dầu Một là một trong những chợ lớn và đông đúc nhất ở vùng Đông Nam Bộ, nằm tại trung tâm thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương. Với hơn 100 năm lịch sử, chợ Thủ Dầu Một đã trở thành biểu tượng văn hóa đặc trưng của vùng đất này, thu hút hàng ngàn du khách đến tham quan và trải nghiệm. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng khám phá những nét đặc trưng của chợ Thủ Dầu Một xưa và những điều thú vị mà bạn có thể khám phá khi đến đây.

Lịch Sử và Phát Triển của Chợ Thủ Dầu Một

Chợ Thủ Dầu Một Xưa Nét Văn Hóa Đặc Trưng Của Vùng Đất Bình Dương

Lịch Sử

Chợ Thủ Dầu Một được xây dựng vào cuối thế kỷ 19, khi đó còn gọi là "chợ Bình Long". Tuy nhiên, do sự phát triển của thành phố Thủ Dầu Một, chợ đã được di dời và mở rộng vào năm 1914 và đổi tên thành "chợ Thủ Dầu Một". Từ đó, chợ đã trở thành trung tâm mua sắm và giao dịch của vùng đất Bình Dương.

Phát Triển

Trải qua nhiều giai đoạn phát triển, chợ Thủ Dầu Một đã ngày càng lớn mạnh và đa dạng hóa các hoạt động thương mại. Từ việc chỉ bán các loại hàng hóa thiết yếu như nông sản, thực phẩm, chợ đã mở rộng ra các khu vực khác nhau để bán các loại hàng hóa khác như quần áo, giày dép, đồ điện tử, đồ gia dụng và nhiều mặt hàng khác.

Đặc Trưng Văn Hóa của Chợ Thủ Dầu Một

Kiến Trúc

Một trong những điểm đặc biệt của chợ Thủ Dầu Một xưa là kiến trúc của các gian hàng. Các gian hàng được xây dựng bằng gỗ, có mái che và được sơn màu xanh lá cây, tạo nên một không gian rất đặc trưng và thu hút. Ngoài ra, các gian hàng còn được xếp theo từng khu vực và loại hàng hóa, giúp du khách dễ dàng tìm kiếm và mua sắm.

Văn Hóa ẩm thực

Chợ Thủ Dầu Một cũng là nơi để bạn thưởng thức những món ăn đặc sản của vùng Bình Dương. Tại đây, bạn có thể tìm thấy các món ăn như bánh tráng trộn, bánh xèo, bánh canh, bún cá... được chế biến theo phong cách riêng của người dân địa phương. Đặc biệt, không thể bỏ qua món bánh hỏi Thủ Dầu Một - một loại bánh truyền thống và đặc sản của chợ này.

Nghề Truyền Thống

Chợ Thủ Dầu Một còn là nơi giữ gìn và phát triển các nghề truyền thống của vùng đất Bình Dương. Các nghề như dệt lụa, khắc gỗ, làm nón lá... vẫn được duy trì và truyền lại từ đời này sang đời khác. Du khách có thể tìm hiểu và tham quan các gian hàng trưng bày và bán các sản phẩm thủ công mỹ nghệ độc đáo của người dân địa phương.

Những Hoạt Động Thú Vị Tại Chợ Thủ Dầu Một

Tham Quan và Mua Sắm

Điều đầu tiên khi đến chợ Thủ Dầu Một xưa chắc chắn bạn sẽ muốn làm là tham quan và mua sắm. Tại đây, bạn có thể tìm thấy rất nhiều loại hàng hóa với giá cả phải chăng và đa dạng. Ngoài ra, việc mua sắm tại chợ còn là cơ hội để bạn trải nghiệm và học hỏi về nét văn hóa đặc trưng của người dân Bình Dương.

Thưởng Thức Ẩm Thực Địa Phương

Như đã đề cập ở trên, chợ Thủ Dầu Một cũng là nơi để bạn thưởng thức những món ăn đặc sản của vùng Bình Dương. Hãy dành thời gian để thưởng thức những món ăn ngon và trò chuyện cùng người bán hàng để hiểu thêm về nền ẩm thực đặc trưng của địa phương này.

Tham Quan Các Khu Vực Lân Cận

Nếu bạn có thời gian, hãy dành thêm thời gian để khám phá các khu vực lân cận của chợ Thủ Dầu Một. Các điểm đến như chùa Bà Thiên Hậu, đình Bà Đen, hay công viên Đại Nam Văn Hiến... đều là những điểm đến thú vị và đáng để khám phá.

Câu Hỏi Thường Gặp

Chợ Thủ Dầu Một mở cửa vào những ngày nào?

Chợ Thủ Dầu Một mở cửa từ thứ 2 đến thứ 7 hàng tuần, từ 6h sáng đến 6h chiều.

Có những loại hàng hóa gì được bán tại chợ Thủ Dầu Một?

Tại chợ Thủ Dầu Một, bạn có thể tìm thấy rất nhiều loại hàng hóa như nông sản, thực phẩm, quần áo, giày dép, đồ điện tử, đồ gia dụng và các mặt hàng khác.

Có những hoạt động gì khác ngoài mua sắm tại chợ Thủ Dầu Một?

Ngoài mua sắm, bạn có thể tham quan các khu vực lân cận, thưởng thức ẩm thực địa phương và khám phá các nghề truyền thống của vùng Bình Dương.

Có những món ăn đặc sản nào tại chợ Thủ Dầu Một?

Một trong những món ăn đặc sản nổi tiếng của chợ Thủ Dầu Một là bánh hỏi Thủ Dầu Một. Ngoài ra, bạn cũng có thể thưởng thức các món ăn như bánh tráng trộn, bánh xèo, bún cá...

Tôi có thể mua được các sản phẩm thủ công mỹ nghệ tại chợ Thủ Dầu Một không?

Có, bạn có thể tìm thấy và mua các sản phẩm thủ công mỹ nghệ độc đáo của người dân địa phương tại chợ Thủ Dầu Một.

Video

Kết Luận

Chợ Thủ Dầu Một xưa là một điểm đến hấp dẫn và đặc biệt của vùng Bình Dương. Với lịch sử lâu đời, kiến trúc đặc trưng, văn hóa ẩm thực đa dạng và các hoạt động thú vị, chợ đã thu hút hàng ngàn du khách đến tham quan và trải nghiệm. Nếu có dịp đến vùng Đông Nam Bộ, đừng quên ghé thăm chợ Thủ Dầu Một để cảm nhận và khám phá những nét đặc trưng của vùng đất này.

Chợ Thủ Dầu Một xưa: Thuyết minh - giới thiệu - Cập nhật 08/01/2024